1.  Obszar Chronionego Krajobrazu Strefy Krawędziowej Doliny Wisły został pierwotnie wyznaczony Rozporządzeniem Nr 21/92 Wojewody Toruńskiego z dnia 10 grudnia 1992 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu w województwie toruńskim oraz reorganizacji zarządzania parkami krajobrazowymi i obszarami chronionego krajobrazu. Obecnie podstawowym aktem prawnym regulującym funkcjonowanie obszaru jest Uchwała Nr XLIX/812/18 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 24 września 2018 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Strefy Krawędziowej Doliny Wisły (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2018 r. poz. 4858), zmieniona Uchwałą Nr XIV/230/25 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 23 czerwca 2025 r. (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2025 r. poz. 3176). Powierzchnia całkowita obszaru wynosi 9 095,21 ha, z czego około 8 951 ha znajduje się w zasięgu terytorialnym Nadleśnictwa Jamy, natomiast 2 709,13 ha stanowią grunty pozostające w zarządzie Nadleśnictwa Jamy. Nadzór nad obszarem sprawuje Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Obszar został powołany przede wszystkim w celu ochrony form geomorfologicznych oraz naturalnego ukształtowania strefy krawędziowej doliny Wisły, w szczególności w obrębie Kotliny Grudziądzkiej, Doliny Kwidzyńskiej i Pojezierza Chełmińskiego. Charakterystyczną cechą tego terenu jest silnie urozmaicona rzeźba, znaczne deniwelacje oraz gęsta sieć dolin erozyjnych i denudacyjnych rozcinających krawędzie wysoczyzn. W krajobrazie wyraźnie zaznaczają się półwyspowe i wyspowe ostańce erozyjne, strome zbocza, parowy i dolinki, a także rozległe stożki napływowe powstałe u wylotów cieków spływających ku dolinie Wisły.

2. Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Osy i Gardęgi został wyznaczony w 1992 r. na podstawie Rozporządzenia Nr 21/92 Wojewody Toruńskiego z dnia 10 grudnia 1992 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu w województwie toruńskim oraz reorganizacji zarządzania parkami krajobrazowymi i obszarami chronionego krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Toruńskiego Nr 27, poz. 178). Obecnie podstawowym aktem prawnym regulującym funkcjonowanie obszaru jest Uchwała Nr XXIII/342/20 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 22 czerwca 2020 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Osy i Gardęgi (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2020 r. poz. 3283), zmieniona Uchwałą Nr LXV/920/24 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 7 lutego 2024 r. Zgodnie z aktualnym aktem powierzchnia całkowita obszaru wynosi 15 876,69 ha. W zasięgu terytorialnym Nadleśnictwa Jamy znajduje się około 14 512 ha, natomiast powierzchnia gruntów pozostających w zarządzie Nadleśnictwa Jamy, położonych w granicach OChK, wynosi 3 369,16 ha. Celem ochrony jest zachowanie różnorodności biologicznej siedlisk Pojezierza Chełmińskiego i Pojezierza Brodnickiego, ochrona rzek Osy i Gardęgi wraz z pasami otaczającej je roślinności oraz zachowanie charakterystycznych form krajobrazowych, w szczególności jam i wąwozów.

3. Morawski Obszar Chronionego Krajobrazu został utworzony w 1985 r. na podstawie Uchwały Nr VI/51/85 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Elblągu z dnia 26 kwietnia 1985 r. w sprawie utworzenia parków krajobrazowych oraz obszarów krajobrazu chronionego na terenie województwa elbląskiego. Obecnie podstawowym aktem prawnym regulującym funkcjonowanie obszaru jest Uchwała Nr 259/XXIV/16 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2016 r. poz. 2942). Zgodnie z tym aktem powierzchnia całkowita Morawskiego OChK wynosi 10 700 ha. W zasięgu terytorialnym Nadleśnictwa Jamy znajduje się jedynie nieco ponad 15 ha tego obszaru, natomiast po-wierzchnia gruntów pozostających w zarządzie Nadleśnictwa Jamy, położonych w jego granicach, wynosi 3,40 ha. Morawski Obszar Chronionego Krajobrazu obejmuje fragment Pojezierza Iławskiego o łagodnie falistej rzeźbie młodoglacjalnej. Jego najbardziej charakterystycznym elementem jest zespół tzw. Jezior Morawskich, do którego należą m.in. jeziora Morawy, Klasztorne, Klecewskie, Kucki, Różany i Rybie. W krajobrazie występują również kompleksy leśne, tereny rolnicze i użytki zielone, zadrzewienia przy-drożne oraz rozproszone jednostki osadnicze. Mozaika tych elementów nadaje obszarowi wyraźny charakter leśno-jeziorno-rolniczy i decyduje o jego wysokich walorach krajobrazowych oraz rekreacyjnych.

4. Sadliński Obszar Chronionego Krajobrazu został utworzony na podstawie Uchwały Nr VI/51/85 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Elblągu z dnia 26 kwietnia 1985 r. w sprawie utworzenia parków krajobrazowych oraz obszarów krajobrazu chronionego na terenie województwa elbląskiego (Dz. Urz. Woj. Elbląskiego z 1985 r. Nr 10, poz. 60). Obecnie podstawowym aktem prawnym regulującym funkcjonowanie obszaru jest Uchwała Nr 259/XXIV/16 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2016 r. poz. 2942). Powierzchnia całkowita obszaru wynosi 6 879,00 ha. W zasięgu terytorialnym Nadleśnictwa Jamy znajduje się około 166 ha Sadlińskiego OChK, natomiast powierzchnia gruntów pozostających w zarządzie Nadleśnictwa Jamy, położonych w jego granicach, wynosi 100,96 ha. Sadliński Obszar Chronionego Krajobrazu obejmuje przede wszystkim tereny przykrawędziowe Doliny Kwidzyńskiej. Jego krajobraz ma wyraźnie leśny charakter — lasy i zakrzewienia zajmują około 83,7% powierzchni obszaru, podczas gdy użytki rolne stanowią około 7,7%, a wody powierzchniowe około 1,2%. Charakterystycznymi elementami są grądy rozwijające się na zboczach doliny Wisły, fragment doliny Liwy, liczne źródliska, rozcięcia erozyjne cieków oraz drobne zbiorniki wodne.

5. Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Dolnej Drwęcy został utworzony w 1998 r. Obecnie pod-stawowym aktem prawnym regulującym jego funkcjonowanie jest Uchwała Nr XVIII/437/16 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Dolnej Drwęcy (Dz. Urz. Woj. Warm.-Maz. z 2016 r. poz. 3214). Zgodnie z tym aktem powierzchnia całkowita obszaru wynosi 16 550,10 ha. W zasięgu terytorialnym Nad-leśnictwa Jamy znajduje się około 702 ha OChK, natomiast powierzchnia gruntów pozostających w zarządzie Nadleśnictwa Jamy, położonych w jego granicach, wynosi 103,40 ha. Nadzór nad obszarem sprawuje Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Obszar obejmuje dolinę dolnego odcinka Drwęcy wraz z jej dopływami, starorzeczami, terenami zalewowymi i przyległymi fragmentami krajobrazu pojeziernego. Jego osią przyrodniczą jest meandrująca rzeka Drwęca, której dolina tworzy rozbudowany układ siedlisk wodnych, nadwodnych, łąkowych i leśnych. Charakterystyczne są tu także fragmenty teras rzecznych, obniżenia terenowe, starorzecza oraz strefy krawędziowe doliny, co w połączeniu z urozmaiconą rzeźbą młodoglacjalną nadaje obszarowi wysokie walory krajobrazowe.

6. Skarliński Obszar Chronionego Krajobrazu został wyznaczony w 1998 r. Obecnie podstawowym aktem prawnym regulującym jego funkcjonowanie jest Uchwała Nr XXXIII/726/17 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 28 grudnia 2017 r. w sprawie Skarlińskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Warm.-Maz. z 2018 r. poz. 414). Uchwała ta nadal figuruje w rejestrze aktów województwa jako obowiązująca. Powierzchnia całkowita obszaru wynosi 5 991,17 ha. W zasięgu terytorialnym Nadleśnictwa Jamy znajduje się około 5 425 ha OChK, natomiast powierzchnia gruntów pozostających w zarządzie Nadleśnictwa Jamy, położonych w jego granicach, wynosi 2 576,50 ha. Obszar położony jest na Pojezierzu Brodnickim, przede wszystkim na terenie gminy Biskupiec, a jego południowo-wschodnia część sięga również gmin Nowe Miasto Lubawskie i Kurzętnik. Krajobraz ma charakter wyraźnie leśno-jeziorny, z dużym udziałem kompleksów leśnych, jezior polodowcowych, terenów rolniczych i użytków zielonych. Lesistość OChK wynosi około 45%, czyli około 2,7 tys. ha, a w drzewostanach dominującym gatunkiem jest sosna.