Wydawca treści Wydawca treści

Ochrona lasu

Ochrona lasu to dział gospodarki leśnej zajmujący się profilaktyką, a w razie potrzeby również zwalczaniem niekorzystnych zjawisk na każdym etapie rozwoju drzewostanu.

Środowisko leśne narażone jest na działanie szeregu czynników mogących stanowić zagrożenie dla jego trwałości. Są one dzielone na trzy grupy:

1. Czynniki abiotyczne: czynniki atmosferyczne (anomalia pogodowe -ciepłe zimy, niskie temperatury, późne przymrozki, upalne lata, obfity śnieg, szadź, susza, długotrwałe intensywne deszcze, huraganowe wiatry, trąby powietrzne), żyzność i wilgotność gleby (np. obniżenie poziomu wód gruntowych), ukształtowanie terenu.

2. Czynniki biotyczne: struktura drzewostanów (dominacja gatunków iglastych w składach gatunkowych, niezgodność składów gatunkowych z siedliskiem – np. drzewostany iglaste na siedliskach lasowych), szkodniki owadzie, choroby grzybowe, szkody wyrządzane przez zwierzynę.

3. Czynniki antropogeniczne: zanieczyszczenia powietrza, zanieczyszczenia wód i gleb, przekształcenia powierzchni ziemi (np. pozyskiwanie kopalin), pożary lasu, szkodnictwo leśne (kradzieże, kłusownictwo, nadmierna rekreacja, poruszanie się po terenach leśnych quadami i motocyklami typu cross, masowe zbieractwo powodujące niszczenie runa).

Cele ochrony lasu

Głównym celem ochrony lasu w Nadleśnictwie Jamy są działania zmierzające w kierunku ciągłego zwiększania naturalnej odporności biologicznej drzewostanów. Ten cel osiągamy poprzez: zwiększanie udziału gatunków liściastych przy maksymalnym wykorzystaniu mikrosiedlisk, terminowym i prawidłowym wykonywaniu cięć pielęgnacyjnych, ochronie mrowisk, zakładaniu punktów biologicznego oporu w ramach kompleksowej ochrony lasu, z wykorzystaniem biogrup pozostawionych na wykonywanych zrębach, ochronę pożytecznego ptactwa (budki lęgowe, pozostawianie drzew dziuplastych oraz potencjalnych drzew do zasiedlenia przez ptaki), terminowym prognozowaniu występowaniu poszczególnych szkodników owadzich.

Ochrona lasu przed szkodnikami i chorobami.

W celu ograniczenia nadmiernego rozmnażania szkodników pierwotnych dokonuje się systematycznej oceny zagrożenia występowania szkodników owadzich poprzez dokładne prowadzenie jesiennych poszukiwań szkodników sosny w celu podjęcia działań w przypadku zagrożenia masowego pojawienia się owadów .

Niesprzyjające warunki pogodowe, zaobserwowane w ostatnich latach, wpłynęły
zasadniczo na obniżenie kondycji zdrowotnej drzew, zwłaszcza dla sosny. Stała się ona bardziej podatna na skuteczne zasiedlanie przez grupę szkodników wtórnych, w której znaczenie oprócz typowych gatunków, jak przypłaszczek granatek, zwiększył wyraźnie kornik ostrozębny.

W przypadku wykazanego zagrożenia na podstawie drzew pułapkowych i pułapek feromonowych, systematycznie usuwamy drzewa zasiedlone przez szkodniki wtórne.

Zjawiskiem, wymagającym monitorowania jest występowanie jemioły na sośnie na dość istotnej  powierzchni.

Ochrona upraw i młodników.

Zagrożenia ze strony grzybów pasożytniczych występują głównie w drzewostanach II-IV klasy wieku na gruntach porolnych. Zdecydowanie w grupie tej przeważają drzewostany sosnowe i świerkowe. Celem ochrony drzewostanów przed chorobami grzybowymi i zmniejszenia w przyszłości szkód są : wcześniejsze wykonywanie czyszczenia późne w młodnikach, prawidłowo wykonywane trzebieże wczesne wykonując cięcia pielęgnacyjne w drzewostanach z występującą hubą korzeniową oraz wieloletnia zmiany gatunków do odnowień w kierunku gatunków liściastych.  

  • Zagrożenie ze strony zwierzyny

Szkody wyrządzone przez zwierzęta łowne stanowią główną przyczynę zagrożeń w drzewostanach nadleśnictwa. Szkody wyrządzane głównie przez jelenie, sarny i daniele. Wzrasta powierzchnia uszkodzeń powodowanych przez łosie.

W celu zmniejszenia szkód ze strony zwierząt podejmuje się następujące działania:

  • utrzymywanie stanów ilościowych zwierzyny na poziomie możliwości wyżywieniowych łowisk,
  • grodzenie upraw, podsadzeń i odnawianych gniazd dębowych,
  • zagospodarowanie poletek łowieckich w kierunku trwałej bazy żerowej zarówno na granicy pole - las jak i w lesie,
  • w okresie zimy wykładanie drzew zgryzowych,
  • wysadzanie na obrzeżach upraw, głównie wzdłuż dróg krzewów i gatunków drzew liściastych.

Ochrona lasu przed czynnikami abiotycznymi.

  • Zakłócenia stosunków wodnych

Problemem, z którym boryka się Nadleśnictwo Jamy jest obniżenie się poziomu wód gruntowych. W połączeniu z długotrwałymi okresami suszy powoduje to obniżenie się kondycji wszystkich drzewostanów. Stąd ze względu na obniżony poziom wód gruntowych podjęto następujące działania:

  • wyłączano siedliska wilgotne z użytkowania gospodarczego,
  • podjęto działania retencyjne (np. mała retencja leśna) w celu magazynowania wody w lesie,
  • ograniczano melioracje odwadniające.
  • Szkody od wiatrów

Szkody od silnego wiatru, powodującego wywalanie drzew lub ich częściowe uszkodzenie zdarzają się często. W celu zmniejszenia szkód przed wywalającymi wiatrami oraz okiścią wykonujemy cięcia rębne zgodnie z ustalonymi kierunkami, a także zachowuje terminy i intensywności w cięciach przedrębnych.

Zagrożenia wynikające z czynników antropogenicznych.

Lasy Nadleśnictwa Jamy są narażone na negatywne oddziaływanie działalności człowieka. Do najważniejszych zagrożeń należą:

  • nielegalne składowanie odpadów i powstawanie „dzikich wysypisk”,
  • zaśmiecanie terenów leśnych, szczególnie wzdłuż dróg,
  • dewastacja infrastruktury leśnej,
  • nadmierna presja turystyczna i rekreacyjna.

W obliczu powyższych zagrożeń podjęto decyzję o następującym działaniach:

  • prowadzenie działań edukacyjnych i informacyjnych,
  • monitoring zagrożenia pożarowego i utrzymywanie systemu ochrony przeciwpożarowej,
  • współpraca ze służbami porządkowymi,
  • sprzątanie terenów leśnych i likwidacja nielegalnych wysypisk,
  • rozwój infrastruktury turystycznej w sposób kontrolowany.