Wydawca treści Wydawca treści

Rezerwaty

Rezerwaty przyrody to prawna forma ochrony przyrody. Są to naturalne lub mało zmienione fragmenty przyrody, na których znacząco ogranicza się lub zaprzestaje gospodarki leśnej.

1. Rezerwat przyrody „Zbocza Płutowskie” zajmuje powierzchnię 34,70 ha (12,75 ha na gruncie zarządzanym przez Nadleśnictwo Jamy). Został utworzony w 1963 r. na podstawie Zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 16 stycznia 1963 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (M.P. z 1963 r. Nr 18, poz. 103). Aktualnie obowiązującym aktem prawnym dotyczącym rezerwatu jest Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy z dnia 12 września 2022 r. zmieniające zarządzenie w sprawie rezerwatu przyrody „Zbocza Płutowskie” (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2022 r. poz. 4634).
Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie zespołów roślinności stepowej z udziałem miłka wiosennego (Adonis vernalis).

 

2. Rezerwat przyrody „Góra św. Wawrzyńca” zajmuje powierzchnię 0,75 ha (0,70 ha na gruncie zarządzanym przez Nadleśnictwo Jamy). Został utworzony w 1962 r. na podstawie Zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 28 lipca 1962 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (M.P. z 1962 r. Nr 68, poz. 317). Aktualnie obowiązującym aktem prawnym dotyczącym rezerwatu jest Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Góra św. Wawrzyńca” (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2016 r. poz. 507).
Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie stanowiska roślinności stepowej z ostnicą włosowatą (Stipa capillata).

 

3. Rezerwat przyrody „Ostrów Panieński” zajmuje powierzchnię 14,43 ha. W całości znajduje się na gruntach Nadleśnictwa Jamy. Został utworzony w 1956 r. na podstawie Zarządzenia Ministra Leśnictwa z dnia 30 kwietnia 1956 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (M.P. z 1956 r. Nr 40, poz. 516). Aktualnie obowiązującym aktem prawnym dotyczącym rezerwatu jest Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy z dnia 20 czerwca 2016 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Ostrów Panieński” (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2016 r. poz. 2117). Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie fragmentu lasu łęgowego Ficario-Ulmetum minoris położonego w dolinie dolnej Wisły. W obowiązującym planie ochrony cel ten doprecyzowano jako za-chowanie naturalnych fitocenoz łęgu jesionowo-wiązowego wraz z osobliwościami florystycznymi.

4. Rezerwat przyrody „Łęgi na Ostrowiu Panieńskim” zajmuje powierzchnię 34,43 ha i w całości znajduje się na gruntach zarządzanych przez Nadleśnictwo Jamy. Został utworzony w 1998 r. na podstawie Rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 21 grudnia 1998 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (Dz.U. z 1998 r. Nr 161, poz. 1093). Aktualnie obowiązującym aktem prawnym dotyczącym rezerwatu jest Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Łęgi na Ostrowiu Panieńskim” (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2015 r. poz. 3331). Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie drzewostanów łęgowych o charakterze naturalnym. W obowiązującym planie ochrony cel ten określono szerzej jako zabezpieczenie i zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych drzewostanów łęgowych o charakterze naturalnym.

 

5. Rezerwat przyrody „Jamy” zajmuje powierzchnię 106,19 ha. W całości znajduje się na gruntach Nadleśnictwa Jamy. Został utworzony w 1967 r. na podstawie Zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 23 listopada 1967 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (M.P. z 1967 r. Nr 67, poz. 328). W 1985 r. rezerwat został powiększony i otrzymał obecną nazwę „Jamy”. Aktualnie obowiązującym aktem prawnym dotyczącym rezerwatu jest Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy z dnia 14 grudnia 2017 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Jamy” (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2017 r. poz. 5366). Rezerwat posiada również otulinę o powierzchni 10,37 ha. Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie fragmentów buczyny pomorskiej oraz zbiorowisk grądowych. Taki cel został również wskazany w obowiązującym planie ochrony rezerwatu.
 

6. Rezerwat przyrody „Rogóźno Zamek” zajmuje powierzchnię 73,45 ha (68,74 ha na gruncie Nadleśnictwa Jamy). Został utworzony w 1974 r. na podstawie Zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 16 września 1974 r. w sprawie uznania za rezerwaty przyrody (M.P. z 1974 r. Nr 32, poz. 194). Aktualnie obowiązującym aktem prawnym dotyczącym rezerwatu jest Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy z dnia 14 grudnia 2017 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Rogóźno Zamek” (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2017 r. poz. 5375).   Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie wielogatunkowego lasu z udziałem jarzębu brekinii (Sorbus torminalis), źródlisk oraz wód rzeki Gardęgi. Cel ten został również wprost powtórzony w obowiązującym planie ochrony.
 

7. Rezerwat przyrody „Dolina Osy” zajmuje powierzchnię 667,92 ha (649,04 ha na gruncie Nadleśnictwa Jamy). Został utworzony w 1994 r. na podstawie Zarządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 czerwca 1994 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (M.P. z 1994 r. Nr 35, poz. 299). Aktualnie obowiązującym aktem prawnym dotyczącym rezerwatu jest Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy z dnia 19 września 2016 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Dolina Osy” (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2016 r. poz. 3222). Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie dolnego odcinka doliny rzeki Osy z niezmienioną szatą roślinną. Cel ten został również wprost utrzymany w obowiązującym planie ochrony.
 

8. Rezerwat przyrody „Łosiowe Bagno” jest najmłodszym rezerwatem w Nadleśnictwie Jamy. Zajmuje powierzchnię 52,28 ha i został utworzony w 2025 r. na podstawie Zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia 19 marca 2025 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Łosiowe Bagno” (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2025 r. poz. 1300). W celu zabezpieczenia rezerwatu przed zagrożeniami zewnętrznymi wyznaczono otulinę o powierzchni 68,95 ha. Rezerwat położony jest w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, na terenie gminy Gardeja, w całości na gruntach pozostających w zarządzie Nadleśnictwa Jamy. Celem ochrony rezerwatu jest utrzymanie kompleksu ekosystemów bagiennych, w tym torfowisk wysokich i przejściowych oraz zbiorowisk leśnych – brzeziny bagiennej i borów bagiennych, stanowiących siedliska rzadkich gatunków roślin oraz ostoje zwierząt.
 

9. Rezerwat przyrody „Kociołek” zajmuje powierzchnię 7,20 ha. Został utworzony w 1958 r. na podstawie Zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 4 lutego 1958 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (M.P. z 1958 r. Nr 16, poz. 102). Aktualnie obowiązującym aktem prawnym dotyczącym rezerwatu jest Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie z dnia 16 sierpnia 2017 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Kociołek” (Dz. Urz. Woj. Warmińsko-Mazurskiego z 2017 r. poz. 3446). Rezerwat w całości znajduje się na gruntach Nadleśnictwa Jamy. Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie torfowiska przejściowego wraz z położonym w jego obrębie niewielkim jeziorem dystroficznym.
 

10. Rezerwat przyrody „Łabędź” zajmuje powierzchnię 18,68 ha. W całości znajduje się na gruntach Nadleśnictwa Jamy. Został utworzony w 1958 r. na podstawie Zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 4 lutego 1958 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (M.P. z 1958 r. Nr 16, poz. 107). Aktualne uregulowania dotyczące rezerwatu zawiera Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Łabędź” (Dz. Urz. Woj. Warmińsko-Mazurskiego z 2017 r. poz. 3453), zmienione Zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie z dnia 20 listopada 2017 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie rezerwatu przyrody „Łabędź” (Dz. Urz. Woj. Warmińsko-Mazurskiego z 2017 r. poz. 4616). Wokół rezerwatu wyznaczono otulinę o powierzchni 4,84 ha. Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie roślinności torfowiskowej z licznymi gatunkami chronionymi.
 

11. Rezerwat przyrody „Uroczysko Piotrowice” zajmuje powierzchnię 49,48 ha i w całości znajduje się na gruntach Nadleśnictwa Jamy. Został utworzony w 1998 r. na podstawie Rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 21 grudnia 1998 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (Dz.U. z 1998 r. Nr 161, poz. 1102). Aktualnie obowiązującym aktem prawnym dotyczącym rezerwatu jest Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie z dnia 16 sierpnia 2017 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Uroczysko Piotrowice” (Dz. Urz. Woj. Warmińsko-Mazurskiego z 2017 r. poz. 3448). Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie ekosystemu torfowisk przejściowych wraz z otaczającymi je zbiorowiskami leśnymi.